Snowboarding, Ski, Bike & More



ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΟΜΗΡΙΑΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ή ΓΟΝΑΤΟ ΤΟΥ ΔΡΟΜΕΑ (Patellofemoral Pain Syndrome or Runner’s Knee)

0
Posted Απριλίου 7, 2015 by Lampridis Athanasios in FITNESS
runner-s-knee-1101590-TwoByOne

Για δεκαετίες η γένεση του επιγονατιδομηριαίου πόνου έχει θεωρηθεί ένα κλασικό ορθοπαιδικό αίνιγμα, με θεωρίες που βασίζονται σε παραδοσιακούς κατασκευαστικούς παράγοντες, της χονδρομαλάκυνσης και της κακής ευθυγράμμισης. Είναι ένας όρος, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον πόνο που προέρχεται από την περιοχή της επιγονατίδας (μέσα, γύρω, εμπρός και πίσω από αυτή) και οφείλεται σε φυσικές και βιοχημικές αλλαγές, που συμβαίνουν στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση.

Πολλές θεωρίες έχουν προταθεί στο να εξηγήσουν την αιτιολογία του επιγονατιδομηριαίου πόνου. Αυτές περιλαμβάνουν βιομηχανικές, μυικές αλλά και θεωρίες υπέρχρησης. Στην πραγματικότητα η αιτιολογία του είναι πολυπαραγοντική….

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΟΜΗΡΙΑΙΑΣ ΑΡΘΡΩΣΗΣ
Η επιγονατιδομηριαία άρθρωση θεωρείται μία από τις αρθρώσεις που δέχεται υψηλές φορτίσεις, αν αναλογιστούμε, ότι οι δυνάμεις αντίδρασης, που ασκούνται στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση σε συμπίεση και τάση, κατά τη διάρκεια των καθημερινών μας δραστηριοτήτων είναι πολλαπλάσιες του σωματικού μας βάρους.
Αυτές οι δυνάμεις έχουν υπολογιστεί από 3,3 % του σωματικού βάρους (ΣΒ) σε δραστηριότητες, όπως το ανέβασμα και το κατέβασμα σκαλοπατιών, έως 7,6 % του ΣΒ στα βαθιά καθίσματα, και μέχρι 20 % και περισσότερο στα άλματα.

Η επιγονατίδα, το μεγαλύτερο σησαμοειδές οστό στο ανθρώπινο σώμα, τοπογραφικά βρίσκεται στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος, ανάμεσα στον τένοντα του τετρακεφάλου (quadriceps tendon) και τον επιγονατιδικό (patellar tendon) τένοντα (εικ. 1 και 2) και κινείται πάνω στο πιο χαμηλό άκρο του μηριαίου οστού, παίζοντας το ρόλο της τροχαλίας.

imagesΗ επιγονατίδα δρα σαν οδηγός για τον εκτατικό μηχανισμό του γόνατος, αυξάνοντας το μοχλοβραχίονα δύναμης του τετρακεφάλου και επιτρέπει την καλύτερη κατανομή της πίεσης, που ασκείται πάνω στο μηριαίο οστό, μεγαλώνοντας την επιφάνεια επαφής του επιγονατιδικού τένοντα με το μηριαίο οστό.

Η αρθρική επιφάνεια της επιγονατίδος αποτελείται από 7 αρθρικές επιφάνειες (facets), τρείς στην έσω επιφάνεια, τρεις στην έξω και μία επιπλέον στην έσω (odd facet).

O έσω καθεκτικός σύνδεσμος με τον λοξό έσω πλατύ μυ σταθεροποιούν την εσωτερική επιφάνεια της επιγονατίδας, ενώ ο έξω καθεκτικός με τον έξω πλατύ και την λαγονοκνημιαία ταινία σταθεροποιούν την εξωτερική της επιφάνεια (εικ. 3).
Επειδή όμως, η επιγονατίδα δεν βρίσκεται εντελώς σε επαφή με την αύλακά της κατά τη διάρκεια των πρώτων 0-30 μοιρών (εικ. 1) κάμψης, η αστάθεια και η πιθανότητα για τραυματισμό αυξάνεται , σε περίπτωση που οι σταθεροποιητές (μυες και σύνδεσμοι) της είναι αδύναμοι ή σε κακή ευθυγράμμιση.

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

UntsssitledΤο σύνδρομο αυτό, συχνά, προκύπτει από το συνδυασμό ενδογενών και εξωγενών παραγόντων. Αν και η ελαστικότητα και η λειτουργία του τετρακεφάλου, τα ραιβά γόνατα, οι υπερκινητικές επιγονατίδες έχουν εντοπιστεί, από μελέτες, ως ενδογενείς παράγοντες κινδύνου για επιγονατιδομηριαίο πόνο, εντούτοις οι μελέτες αυτές είναι περιορισμένες λόγω της πολυπαραγοντικής φύσης αυτής της διαταραχής.

Είναι σημαντικό να εκτιμήσουμε την επίδραση της πρόσφυσης των τενόντων και των συνδέσμων πάνω στην επιγονατίδα, καθώς αυτοί αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες των δυνάμεων που ασκούνται στην άρθρωση.

UntitlsedΕπιπλέον, η ευθυγράμμιση του κάτω άκρου, στο σύνολο, και η ανατομική σχέση ανάμεσα στην τροχιλιακή αύλακα και την οπίσθια επιφάνεια της επιγονατίδας, παράγουν ποικίλες δυνάμεις σε όλη την επιγονατιδομηριαία άρθρωση.

Καθώς η οπίσθια επιφάνεια της επιγονατίδας κινείται μέσα στην τροχιλιακή αύλακα (εικ.1) κατά την κίνηση του γόνατος, η φυσιολογική επιγονατιδομηριαία ευθυγράμμιση και λειτουργία, διασκορπίζουν αυτές τις δυνάμεις στις αρθρικές επιφάνειες.
Ωστόσο, σε ασθενείς με επιγονατιδομηριαίο πόνο οι στατικοί και δυναμικοί παράγοντες, πολύ συχνά αυξάνουν τις δυνάμεις στην εξωτερική επιφάνεια της άρθρωσης και μειώνουν τις δυνάμεις στην έσω επιφάνεια.

UntitlewwwwdΟ πόνος στην εξωτερική πλευρά μπορεί να προκύψει από την υπερφόρτιση της αρθρικής επιφάνειας ή εξαιτίας της προσαρμοστικής βράχυνσης του έξω καθεκτικού συνδέσμου.

Από την άλλη ο πόνος στην εσωτερική πλευρά μπορεί να προκύψει από τη μειωμένη αιματική ροή στην αρθρική επιφάνεια, από την εκφύλισή της ή από χρόνια παρατεταμένη έλξη πάνω στους έσω καθεκτικούς συνδέσμους.

 

UntitledΑν και η καταστροφή του χόνδρου συχνά εμπλέκεται στο σύνδρομο αυτό, ο υαλώδης χόνδρος δεν έχει νευρικές απολήξεις, και συνεπώς, ο πόνος, παράγεται από άλλες δομές, συμπεριλαμβανομένων, των καθεκτικών συνδέσμων ,του υποχόνδριου οστού, του αρθρικού υμένα, ή των μικρών τοπικών νευρικών απολήξεων.

ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Ανωμαλίες του ποδιού
Παρόλο που τα χαρακτηριστικά των βλαισών και ραιβών γονάτων (εικ.4), τα πόδια με πλατυποδία (εικ.5) και κοιλοποδία (εικ.6) (ψηλή ποδική καμάρα), έχουν ενοχοποιηθεί στο παρελθόν σαν παράγοντες αιτίας για επιγονατιδομηριαίο πόνο, εντούτοις οι πρόσφατες μελέτες δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές σε σχέση με τα άτομα που δεν παρουσίαζαν τα παραπάνω προβλήματα.

Σφιχτός γαστροκνήμιος-υποκνημίδιος
UntitlewwdΗ δυσκαμψία αυτών των μυών μειώνει το εύρος της ραχιαίας κάμψης οδηγώντας σε υπερβολικό πρηνισμό την υπαστραγαλική άρθρωση και έσω στροφή στην κνήμη, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει η γωνία Q (εικ.7) και έτσι να αυξάνονται οι φορτίσεις στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση.

Σφιχτοί οπίσθιοι μηριαίοι

  • Η μειωμένη ελαστικότητα των οπισθίων μηριαίων προκαλεί ελαφριά κάμψη στο γόνατο κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων με αποτέλεσμα να χρειάζεται ο τετρακέφαλος μεγαλύτερη δύναμη για να υπενικήσει την παθητική αντίσταση των οπισθίων μηριαίων με αποτέλεσμα να αυξάνεται η επιγονατιδομηριαία δύναμη αντίδρασης.

Untitlsaded

  • Αδυναμία του μυικού συστήματος του ισχίου
    Ο λαγονοψοίτης, ο κύριος καμπτήρας του ισχίου και, δευτερογενώς, έξω στροφέας του μηριαίου, εάν αδυνατεί να σταθεροποιήσει την λεκάνη, αντισταθμιστικά δημιουργείται πρόσθια κλίση στη λεκάνη με έσω στροφή του μηριαίου, αύξηση της γωνίας Q και των δυνάμεων αντίδρασης που εφαρμόζονται στην επιγονατίδα.
  • Η δυναμική ισορροπία της άρθρωσης του ισχίου είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη του επιγονατιδομηριαίου πόνο.

UntitledsswsΣφιχτή λαγονοκνημιαία ταινία (iliotibial band)

Η σφιχτή λαγονοκνημιαία ταινία (εικ.8) σε συνδυασμό με σφιχτούς έξω καθεκτικούς συνδέσμους, αυξάνουν την επιγονατιδομηριαία δύναμη αντίδρασης στην εξωτερική επιφάνεια της επιγονατίδας κατά τη διάρκεια της κάμψης του γόνατος.

  •  Σε μία μελέτη που έγινε σε αθλητές μεγάλων αποστάσεων, το 67% των δρομέων με επιγονατιδομηριαίο πόνο είχε σφιχτή λαγονοκνημιαία ταινία
  • Γωνία τετρακεφάλου (γωνία Q)
    Αν η γωνία αυτή (εικ7) είναι μεγαλύτερη από 20 μοίρες, το σημείο επαφής και πίεσης στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση αλλάζει, αυξάνοντας τις πιθανότητες για υπεξάρθρημα της επιγονατίδος και επιγονατιδομηριαίο πόνο.

UntdddsitledΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι στόχοι ενος προγράμματος αποκατάστασης πρέπει να εστιάζονται:
• στον έλεγχο του πόνου & του οιδήματος
• στην επαναφορά της φυσιολογικής κινητικότητας του γόνατος
• στην επανεκπαίδευση του ασθενή με κατάλληλα προγράμματα
διάτασης & ενδυνάμωσης
• στην επαναφορά της φυσιολογικής ιδιοδεκτικότητας, ισορροπίας και συναρμογής για τις καθημερινές δραστηριότητες.

ΦΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Μετά την απομάκρυνση της φλεγμονής, η αποκατάσταση γίνεται περισσότερο ενεργητική.

Η χρήση taping και νάρθηκα είναι διαδεδομένη σ’ αυτή τη φάση.
Το taping ύστερα από έρευνες έδειξε ότι δεν αλλάζει την θέση της επιγονατίδας, απλώς βοηθάει στην γρηγορότερη ενεργοποίηση του τετρακέφαλου (firing).

Σε περιπτώσεις υπερβολικού πρηνισμού της υπαστραγαλικής άρθρωσης, συνίσταται η χρήση ορθωτικών μέσων.

Η κινητοποίηση της επιγονατίδας και η διάταση των μυών της γαστροκνημίας, των οπισθίων μηριαίων και της λαγονοκνημιαίας ταινίας, καθώς και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης του έσω πλατύ και η επανεκπαίδευση του μέσου γλουτιαίου, αποτελούν απαραίτητη προυπόθεση για την μείωση του επιγονατιδομηριαίου πόνου.

knee_braced_runnersΤο σύνδρομο του επιγονατιδομηριαίου πόνου έχει απασχολήσει και θα συνεχίσει να απασχολεί πολλούς ερευνητές. Ωστόσο η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου, θα μας δώσει τη δυνατότητα να εκτιμήσουμε κατά πόσο αυτοί συμβάλλουν στην ανάπτυξή του, και θα βοηθήσει, όχι μόνο στην αποκατάστασή του, αλλά και στη μείωση των πιθανοτήτων επανεμφάνισής του.

Σοφία ΓΜοναστηρίδη
Personal trainer – Fitness instructor, M.Sc. in Kinesiology


0 Comments



Be the first to comment!


Leave a Response

(required)



Return to Top ▲Return to Top ▲